Voorwoord

Met deze programmabegroting 2026 en de meerjarenraming 2027–2029 legt het college u het sluitstuk voor van deze bestuursperiode. Deze begroting staat daarmee in het teken staat van afronding én voorbereiding: afronding van het coalitieprogramma “samen verschil maken” en voorbereiding op een volgende bestuursperiode waarin grote maatschappelijke opgaven zoals woningbouw, leefbaarheid, duurzaamheid, jeugdzorg en werkgelegenheid blijvend een stevige financiële onderlegger vragen. We weten dat deze opgaven alleen door goed samen te werken in de regio kunnen worden aangepakt. We willen er zijn voor onze inwoners en werken aan de betrokkenheid. Dit alles doen we in balans met onze financiële mogelijkheden.

Landelijke ontwikkeling

De bezuinigingen op het gemeentefonds leiden tot dreigende structurele tekorten bij bijna alle gemeenten en dit beeld zien we ook bij de gemeente Wijchen. De herstructurering van het gemeentefonds leidt tot een enorme financiële krimp. Ook is de hoge inflatie van de afgelopen jaren onvoldoende gecompenseerd in het gemeentefonds. Hoewel met het verschijnen van de meicirculaire, als uitwerking van de Voorjaarsnota van het Rijk, de problematiek van het financiële ravijnjaar (vanaf 2026) tijdelijk is verzacht, zien we het dal nog steeds op ons afkomen vanaf 2028. Wij sluiten ons aan bij de inzet van de VNG richting het rijk: structurele duidelijkheid en een eerlijke herverdeling van middelen zijn essentieel voor bestuurbare en stabiele gemeenten. Tegelijkertijd nemen wij onze verantwoordelijkheid om – binnen onze mogelijkheden – zelf te sturen op financiële houdbaarheid.

Onze financiële positie in 2026

In het voorjaar voorzagen we bij de Perspectiefnota een structureel tekort vanaf 2028. Met het oog op de positieve begrotingssaldi van ongeveer € 1,5 miljoen in de jaarschijven 2026 en 2027, heeft de raad een motie aangenomen om de beoogde OZB verhoging niet toe te passen in deze jaren. Het college heeft deze motie overgenomen in voorliggende begroting. Daarbij heeft het college ook gekeken naar de verhouding in de tarieven OZB woningen en niet-woningen. Gemiddeld liggen de OZB-tarieven voor niet-woningen in de regio aanmerkelijk hoger. Het college stelt voor om bij de Perspectiefnota 2026 het debat te voeren met de nieuw verkozen gemeenteraad, om met het Wijchens OZB-tarief voor niet-woningen te bewegen in de richting van de omliggende gemeenten.

Als gevolg van behoedzaam financieel meerjarenbeleid zijn onze financiële reserves toereikend om eventuele tekorten af te dekken. We hebben het verloop van de reserves opnieuw beoordeeld, waarbij we voorstellen om de risicoreserve voor grote projecten aan te vullen tot € 5 miljoen. Hiermee kunnen we financiële uitdagingen binnen de grote projecten ook in de komende jaren opvangen.

Vanwege de korting in het gemeentefonds vanaf 2028 stelt het college slechts in beperkte mate nieuw beleid voor. Er is onder andere ruimte gezocht voor de uitvoering van de hervormingsagenda jeugd. Daarnaast lossen we het capaciteitsprobleem op bij de velden van AWC, door een kunstgrasveld aan te leggen. Ook is er geld gereserveerd voor mantelzorgondersteuning en zwemveiligheid.

Hiermee blijven we op koers en maken we de financiële uitdaging voor 2028 en verder er nu niet groter op.

Overgang naar nieuwe bestuursperiode

Deze begroting markeert het einde van de bestuursperiode 2022–2026. Vanaf de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2026 is het aan een nieuw te vormen raad en college om verdere keuzes te maken over ambities, taken en tempo. Wij laten een stevig financieel fundament achter, en een instrumentarium waarmee de volgende bestuursperiode beleidsrijk en financieel onderbouwd aan de slag kan.

Namens het College van Burgemeester en Wethouders van Wijchen,

Geert Gerrits, Wethouder financiën