Voorwoord
Met deze programmabegroting 2027 en de meerjarenraming 2028–2030 legt het college u de eerste begroting voor van deze bestuursperiode. Wijchen staat de komende jaren voor belangrijke keuzes. Onze gemeente groeit, verandert en vraagt om een duidelijke richting. Dit alles doen we in balans met onze financiële mogelijkheden, die meerjarig nog altijd onzeker zijn.
Start van een nieuwe bestuursperiode
Deze begroting markeert de start van de bestuursperiode 2026–2030. De nieuw gevormde raad en het college zijn aan de slag gegaan met de uitvoering van het coalitieakkoord. De ambities zijn vertaald in de diverse programma’s van deze begroting. We gaan dit gedurende de komende jaren monitoren en actualiseren. Met als vertrekpunt een stevig financieel fundament, maar nog onzekerheden over de structurele rijksbijdrage. Onze financiële positie bepaalt het financieel kader en daarmee het tempo waarin we ambities kunnen gaan verwezenlijken.
Landelijke ontwikkelingen
De bezuinigingen op het gemeentefonds leiden tot dreigende structurele tekorten bij bijna alle gemeenten in Nederland. Dit beeld zien we ook bij de gemeente Wijchen. De herstructurering van het gemeentefonds leidt tot een enorme financiële krimp (het zogenaamde ravijnjaar). Ook zijn de stijgende jeugdzorgkosten en de hoge inflatie van de afgelopen jaren onvoldoende gecompenseerd in het gemeentefonds. Gemeenten worden vanaf 2028 structureel nog altijd stevig gekort in de algemene uitkering. De verwachting is wel dat het Rijk in de Voorjaarsnota 2027 compensatie zal geven op basis van het rapport van de Deskundigencommissie Hervormingsagenda Jeugd, dat begin 2027 zal volgen. Daar kunnen we echter niet op vooruitlopen in deze begroting. Tegelijkertijd nemen wij onze verantwoordelijkheid om - binnen onze financiële mogelijkheden - maximaal te presteren voor onze gemeente.
Onze ambities en financiële positie vanaf 2027
Onze koers en het beeld van de begroting 2026 en de Perspectiefnota 2026 wordt in deze begroting voortgezet. We leggen een structureel sluitende begroting 2027 voor met een bescheiden structureel tekort vanaf 2028. Hierin is rekening gehouden met meerjarige ontwikkelingen zoals de bouw van scholen en MFA’s, vervangingen van wegen, ontwikkelingen op sociaal domein zoals de vergrijzing en de hervormingsagenda jeugd. In de begrotingscijfers is ook de eerder opgenomen OZB verhoging van 7,5% vanaf 2028 verwerkt, die opnieuw beoordeeld wordt op onze financiële positie bij de Perspectiefnota 2027.
Vanwege de korting in het gemeentefonds vanaf 2028 stelt het college in beperkte mate nieuw beleid voor. Er is onder andere ruimte gezocht voor de snelfietsroute Oss – Wijchen – Nijmegen en uitvoeringsgeld voor het actualiseren van beleidsplannen zoals het Integrale Beheer van Openbare Ruimte (IBOR), ruimtelijke kwaliteit, boomkroonvolume en de archeologische kaart. Als gevolg van ons duurzaam financieel meerjarenbeleid zijn onze financiële reserves ruim voldoende. Hierdoor zijn we in staat om blijvend te investeren op de grote gebiedsontwikkelingsopgaaf en investeren wij onder meer in een wijkgerichte aanpak met de inzet van gebiedscoördinatoren.
Met deze begroting hebben wij onze ambitie realistisch vertaald op basis van onze huidige financiële positie en beleid. Dit geeft ons vertrouwen om koers te zetten op het gezamenlijk samenwerken aan morgen.
Namens het College van Burgemeester en Wethouders van Wijchen,
Geert Gerrits, Wethouder financiën